Οι γιορτές την περίοδο της πανδημίας του Covid - 19

 

Δεκέμβριος. Ο μήνας του εορτασμού των Χριστουγέννων και του αποχαιρετισμού του έτους που ολοκληρώνεται. Οι πόλεις στολίζονται, πολύχρωμα φωτάκια λάμπουν παντού, εορταστικά τραγούδια ηχούν. Ο κόσμος ξεχύνεται στις αγορές, οι οικογένειες μαζεύονται, ξέφρενα πάρτι συμβαίνουν.

Όμως, ο φετινός Δεκέμβρης θα είναι διαφορετικός. Η πανδημία του κορωνοϊού θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο θα περάσουμε φέτος τις γιορτές. Πολλές οικογένειες δεν θα καταφέρουν να γιορτάσουν με όλα τα μέλη σε απαρτία, καθώς εκείνα έχουν χάσει τη ζωή τους ή είναι αδύνατον να τους επισκεφτούν λόγω των περιορισμών στις μετακινήσεις. Επίσης, η πανδημία έχει προκαλέσει σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις σε πολλούς με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν προβλήματα επιβίωσης. Συνεπώς δε θα έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν δώρα για τους αγαπημένους τους ή να οργανώσουν ένα γιορτινό τραπέζι. Επιπλέον, την περίοδο αυτή γίνεται ο απολογισμός του έτους που πέρασε, το οποίο για τους περισσότερους από εμάς είχε δυσάρεστες στιγμές. Οι νέες συνθήκες δε θα μας επιτρέψουν να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά όπως πριν.

Είναι λοιπόν πολύ πιθανόν πολλοί από εμάς να αισθανθούν άγχος, φόβο, λύπη, μοναξιά,  ψυχοσωματικά προβλήματα, ακόμα και να εκδηλώσουν κατάθλιψη. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, είναι πιθανή η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, ο αυτοτραυματισμός και οι αυτοκτονικές συμπεριφορές. Πριν τον κορωνοϊό, η εμφάνιση της Εποχικής Συναισθηματικής Διαταραχής ήταν πολύ συνηθισμένη τους μήνες του έτους με λιγότερο φως, ειδικότερα την περίοδο των γιορτών, λόγω των οικονομικών και κοινωνικών απαιτήσεων που τις συνοδεύουν. Σήμερα, λόγω της δραματικής κατάστασης που επικρατεί, όλο και περισσότεροι άνθρωποι είναι ευάλωτοι στην εκδήλωσή της.

Τι μπορούμε όμως να κάνουμε ώστε να απολαύσουμε τα φετινά Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, παρά τις δύσκολες συνθήκες;

Συμβουλές για να παραμείνετε ψυχικά ανθεκτικοί την φετινή περίοδο των γιορτών

1.      Αποδεχτείτε την πραγματικότητα και βάλτε ρεαλιστικούς στόχους για το πως θα περάσετε τις ημέρες αυτές.

2.      Αποφύγετε τη σύγκριση με τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά προηγούμενων ετών. Φέτος οι συνθήκες είναι διαφορετικές, συνεπώς το να συγκρίνετε τις φετινές γιορτές με τις προηγούμενες είναι ανώφελο.

3.      Ανακαλύψτε ψυχαγωγικές δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε μέσα στο σπίτι, όπως μαγειρική, χορό, τραγούδι, επιτραπέζια παιχνίδια κλπ.

4.      Αν περάσετε μόνοι σας τις γιορτές, επικοινωνήστε με τα αγαπημένα σας πρόσωπα διαδικτυακά, όσο περισσότερο μπορείτε. Ανακαλύψτε περισσότερο τον εαυτό σας και αφιερώστε του χρόνο. Απολαύστε πράγματα που σας αρέσουν (παρακολούθηση ταινιών, παραστάσεων, σειρών, διάβασμα κλπ.).

5.      Αν οι συνθήκες το επιτρέπουν, βγείτε έξω για σωματική άσκηση, κατά προτίμηση τις ώρες που υπάρχει φως. Μία άλλη λύση είναι να ασκηθείτε μέσα στο σπίτι μέσω κάποιου διαδικτυακού προγράμματος εκγύμνασης.

6.      Μείνετε έξω στο φως της ημέρας για 20 λεπτά καθημερινά. Αν δε θέλετε να βγείτε έξω, καθίστε στο μπαλκόνι ή δίπλα στο παράθυρό σας. Αυτή η συνήθεια θα οδηγήσει στην παραγωγή της βιταμίνης D και της μελατονίνης, δύο ουσιών σημαντικότατων για τη σωματική και ψυχική μας υγεία.

7.      Αποφύγετε την υπερβολική κατανάλωση φαγητού και αλκοόλ. Μπορεί να σας παρηγορεί επιφανειακά όμως δε θα σας βοηθήσει ουσιαστικά, διότι θα σας οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο αρνητικών σκέψεων και εξάρτησης.

8.      Αν έχετε βιώσει κάποια απώλεια (θάνατο, χωρισμό κλπ.) είναι φυσιολογικό να αισθάνεστε θλίψη. Αποδεχτείτε λοιπόν τα συναισθήματά σας και μιλήστε για αυτά. Ξεφύγετε από το στερεότυπο που επιβάλλει να είμαστε όλοι χαρούμενοι στις γιορτές.

9.      Μιλήστε ελεύθερα για όσα σας ευχαριστούσαν να κάνετε στο παρελθόν με το πρόσωπο που έφυγε. Μην προσποιήστε ότι δεν έχει συμβεί τίποτα, διότι έτσι θα επιδεινώσετε την κατάστασή σας. 

10.  Μην αισθάνεστε τύψεις για το ότι δεν μπορείτε να ξοδέψετε όπως προηγούμενες χρονιές. Δεν ευθύνεστε για τις επιπτώσεις που έχει επιφέρει η πανδημία στην οικονομία. Ακόμη η αξία των δώρων δεν έχει να κάνει με τα χρήματα, αλλά με το χρόνο και τη σκέψη που καταναλώνουμε για όσους αγαπάμε.

11.  Μην αισθάνεστε ανεπαρκείς αν οι στόχοι που βάλατε τη φετινή χρονιά δεν εκπληρώθηκαν. Η εμφάνιση του κορωνοϊού και τα μέτρα που επιβλήθηκαν για την καταστολή της εξάπλωσής του είναι γεγονότα που βρίσκονται έξω από τον έλεγχό μας.

12.  Διατηρήστε την ελπίδα σας για το μέλλον. Οι δοκιμές του εμβολίου προχωράνε συνεπώς το πρόβλημα του κορωνοϊού αργά ή γρήγορα θα ξεπεραστεί.

13.   Επαναπροσδιορίστε τις αξίες σας.  Εκτιμήστε την υγεία, την αγάπη, τη φιλία και την καλοσύνη. Είναι πολύ σημαντικότερες από τα υλικά αγαθά.

14.  Εστιάστε στο πραγματικό νόημα των Χριστουγέννων. Πως ο Ιησούς Χριστός ήρθε στον κόσμο φέρνοντας αγάπη, καλοσύνη, ελπίδα και δύναμη για όλους μας. Συνεπώς, το νόημα της γιορτής αυτής είναι να δείξουμε την αγάπη μας στον εαυτό μας και στους γύρω μας και όχι στα υλικά αγαθά.

15.  Αναλογιστείτε και καταγράψτε τα θετικά που πιθανόν να έχουν οι φετινές γιορτές. Θα έρθουμε πιο κοντά τόσο στον εαυτό μας όσο και στα άλλα μέλη του οικογενειακού  και φιλικού μας περιβάλλοντος. Θα αντιληφθούμε το αληθινό νόημα των Χριστουγέννων, που είναι να είμαστε ταπεινοί, να αγαπάμε τους συνανθρώπους μας και να εκτιμάμε τα υλικά και πνευματικά αγαθά που έχουμε.

16.  Επικοινωνήστε με κάποιον επαγγελματία ψυχικής υγείας αν νιώσετε ότι το έχετε ανάγκη.

Ο Θεός έστειλε στον κόσμο τον Ιησού Χριστό με σκοπό να γλυτώσει τους ανθρώπους από την αμαρτία. Εκείνος ήρθε στον κόσμο ταπεινά μέσα σε μία φάτνη με ζώα και έδωσε σε όλους τους ανθρώπους αγάπη, καλοσύνη, συγχώρεση. Τα τελευταία χρόνια, τα Χριστούγεννα είχαν εμπορευματοποιηθεί πλήρως, με εμάς να εστιάζουμε περισσότερο στα υλικά αγαθά παρά στη σημασία τους. Φέτος όμως είναι η ευκαιρία μας να αντιληφθούμε το πραγματικό νόημα των Χριστουγέννων, να εκτιμήσουμε το ύψιστο αγαθό που δεν είναι άλλο από την υγεία μας και να συμπεριφερθούμε σε μας και στους άλλους με αγάπη. Με αυτές τις σκέψεις, θα καταφέρουμε να παραμείνουμε ψυχικά ανθεκτικοί στη διάρκεια των γιορτών που έρχονται. Τέλος, εύχομαι το 2021, πέρα από υγεία, να φέρει την ολική αναδιαμόρφωση των προσωπικών μας αξιών.

Καλά Χριστούγεννα και καλή Πρωτοχρονιά σε όλους!!!!!

Χριστίνα Αρετάκη

Φιλόλογος – Ειδική Παιδαγωγός

 

Βιβλιογραφία

American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Fifth ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. p. 123–154.

American Psychological Association (2017). “Making the most of the holiday season.” http://www.apa.org/helpcenter/holiday-season.aspx.

Kurlansik, S. L., Ibay, A. D. (2012). “Seasonal Affective Disorder.” Am Fam Physician. 86(11). 1037-1041.

Larson, J., Jessen R. E., Uz, T., Arslan, A. D., Kurtuncu, M., Imbesi, M., Manev, H. (2006). “Impaired hippocampal long-term potentiation in melatonin MT2 receptor-deficient mice”. Neurosci. Lett, 393(1). 23 – 6.

Roberts, A. R. (2000). “An overview of crisis theory and crisis intervention”. In A. R. Roberts (Ed.), Crisis intervention handbook: Assessment, treatment and research (pp. 3-30). New York, NY: Oxford University Press.

Sansone, R. A., & Sansone, L. A. (2011). “The christmas effect on psychopathology.” Innovations in clinical neuroscience, 8(12), 10–13.